ابو ظهبي، 1 فبروري، 2024 (وام) -- نيويارکپوهنتوند ابو ظهبي د بیولوژي ایسوسی ایټ پروفیسور جان برټ د اماراتو طبیعي تاریخ په نوم د خپل ډول لومړی، خلاص لاس رسی کتاب ایډیټ او خپور کړ. د اماراتو فطرت – ډبليوډبليوايف او د چاپیریال اداره - ابوظبي په شمول د مخکښو پوهنتونونو او لویو موسسو څخه د 20 څخه زیاتو مرسته کونکو لیکوالانو سره، دا کتاب د متحده اماراتو د غیر معمولي چاپیریال ترتیباتو هر اړخیزه کتنه وړاندې کوي.
"که څه هم متحده امارات په یوه بریالي، عصري هیواد کې د پام وړ چټک پرمختګ ته دوام ورکوي، دا د خپل ځانګړي ماهیت او طبیعي تاریخ پیچلتیا او اهمیت درک کول مساوي مهم دي،" برټ وویل، څوک چې د مبادالا د اقلیم او چاپیریال علومو لپاره عربي مرکز (اکسس) د اصلي څیړونکي په توګه هم دنده ترسره کوي.
"بې ساري ایکوسیستمونه، او متنوع نباتات او حیوانات چې د متحده عربي اماراتو کور بولي، نه یوازې د هیواد د بډایه کلتوري میراث لپاره بنسټ چمتو کوي، بلکې په دې وچه سیمه کې د ژوند د انعطاف او تطابق د ثبوت په توګه هم کار کوي. دا کتاب د متحده عربي اماراتو د بډایه طبیعي منظرو ژوره سروې ده، د رب الخالي له عالي شګو ډبرو څخه په عربي خلیج کې متحرک سمندري ژوند او نور ډیر څه. دا هم خلاص لاس رسی دی، پدې معنی چې دا په پراخه کچه د خلکو، زده کونکو او ښوونکو لپاره وړیا شتون لري، دوی ته د پیچلي تاریخ او د انسانانو او د دوی چاپیریال ترمنځ د مداخلې یوه زړه پورې کړکۍ وړاندې کوي.
د کتاب لومړۍ برخه د اماراتو فزیکي چاپیریال باندې تمرکز کوي ، پشمول د متحده اماراتو جغرافیه ، جیولوژي او اقلیم یوه عمومي کتنه. د متحده عربي اماراتو لوی ځمکني او سمندري ایکوسیستمونه ، پشمول د غرنۍ ځانګړې سیمه ، د منګرو ځنګلونه ، سیګراسونه ، ساحلي لاګونونه ، د اویسټر بسترونه ، او مرجان ریفونه ، د دویمې برخې فصلونو کې شامل دي.
په دریمه برخه کې، څیړونکي په متحده اماراتو کې موندل شوي متنوع نباتاتو او حیواناتو ته کتنه کوي، په ګوته کوي چې د عمومي سختو شرایطو سره سره، د حیرانتیا وړ پراخه ډولونه امارات خپل کور بولي. فصلونه د دوی په ډلو کې د ډولونو تنوع ، د دوی بیولوګرافیک تړاوونو یوه عمومي کتنه وړاندې کوي ، او د دې ژوندی موجوداتو ځانګړي ځانګړتیاوې وپلټئ چې دوی ته اجازه ورکوي چې ژوندي پاتې شي او ډیری وختونه د متحده عرب اماراتو په چاپیریال کې وده وکړي. د ویزولر نباتات، مرغۍ، ځمکني تی لرونکي حیوانات، حشرات، امفیبیان او حشرات، ټول بحث شوي، لکه څنګه چې د اماراتو سمندري تی لرونکي حیوانات، حیوانات او کبونه دي.
کتاب په ګړندۍ وده کونکي هیواد کې د دې ځانګړي چاپیریال سره د انساني تعاملاتو برخې سره پای ته رسوي ، د وخت په تیریدو سره بدلونونه لټوي. لیکوالان د نوښت وړاندیز کوي ترڅو په راتلونکي کې د دې ځانګړي طبیعي شتمنیو ساتنه یقیني کړي. په 2050 کې د اماراتو تر سرلیک لاندې یو راتلونکی څپرکی دا په ګوته کوي چې په متحده اماراتو کې طبیعت به په راتلونکو لسیزو کې څه ډول ښکاري که چیرې د تصمیم نیوونکو لخوا د دې ځانګړي ایکوسیستمونو او ارګانیزمونو په اړه د عامه پوهاوي ، پوهاوي او ستاینې د لوړولو لپاره د راتلونکو نسلونو لپاره د دوی د ساتنې لپاره زړور ګامونه واخیستل شي.
برټ زیاته کړه: "د هیواد پیچلي حیاتي تنوع په اړه د لسیزو څیړنو زموږ پوهه بډایه کړې ، مګر د محافظت او دوامدار پرمختګ اړتیا یې هم روښانه کړې. موږ امید لرو چې دا کتاب به د دې هڅو په پرمختګ کې ګټوره سرچینه وي، او لوستونکي به په متحده اماراتو کې د طبیعت د اهمیت په اړه ژورې ستاینې سره لاړ شي.
د خلاصې سرچینې کتاب ډیجیټل کاپي د ټولو لپاره وړیا شتون لري څوک چې غواړي دا د خپرونکي ویب پا نړېڅخه ډاونلوډ کړي. دا وړیا لاسرسی د زده کړې په وړاندې مالي خنډونه ماتوي او زده کونکو، ښوونکو او پراخو ټولنو ته د یوې ځانګړې او هراړخیزې سرچینې سره چمتو کوي.
ترجمه: ګوهررحيم