دوبۍ، 11 فبروري، 2024 (وام) -- پروفیسور ګریګ هنټ، د نړۍ د حکومتونو سرمشریزې (ډبليوجۍايس) د لومړۍ نړۍ د غوره وزیر جایزه ګټونکي وویل چې د نړی حکومتونو سرمشریزه د لویو نړیوالو ننګونو او لویو نظرونو په ځواب کې وړیا او خلاص بحثونه وړاندې کوي.
هغه د اماراتو خبري اژانس (وام) ته وویل: "د نظرونو تبادله ممکن تل کار ونکړي، مګر په پراخه کچه د تفاهم، نوي نظرونو او د هیوادونو ترمنځ د اغیزمنې پالیسۍ د خپرولو لپاره یو مثبت وسیله ده."
سربیره پردې، هغه دوام ورکړ، د نړیوالې پیښې لخوا چمتو شوي جایزې د ښې پالیسۍ پیژندلو او انعام ورکولو کې مرسته کوي کوم چې ډیری وختونه د دوام او پلي کولو لپاره زړورتیا ته اړتیا لري.
د نړی حکومتونو سرمشریزه 2016 غوره وزیر جایزه ترلاسه کولو په اړه، هنټ، چې د آسټرالیا د چاپیریال وزیر (2013-2016) او د روغتیا وزیر (2017-2022) په توګه دنده ترسره کړې، وویل چې دا جایزه "د ښې پالیسۍ او پالیسي زړورتیا هڅولو او پیژندلو کې مهم رول لوبوي.
"دا په ځانګړې توګه په ځینو لږو اقتصادي پلوه پرمختللو اقتصادونو کې دی چیرې چې د بدلون پالیسي لپاره نړیواله پیژندنه کولی شي د جدي او ژوند ژغورونکي یا د ژوند ښه کولو بدلونونو سره مرسته وکړي."
د فشار مسلو په اړه وپوښتل شول چې باید د نړۍ د اجنډا په سر کې وي، او اړونده حلونه، هنټ، د میلبورن پوهنتون او د پوهنتون کالج لندن کې افتخاري پروفیسور، څرګنده کړه چې نړیواله اجنډا په پای کې درې شیان هڅوي.
لومړی، هغه وویل، د نړۍ په کچه د ټیټ عاید لرونکو کورنیو او ټولنو لپاره د تعلیم او سوداګرۍ له لارې اقتصادي ګډون. "تعرفې او نورې کړنې چې تجارت محدودوي، د بې وزلو لپاره فرصتونه کموي چې دواړه توکو ته لاسرسی ومومي او حتی خورا مهم په اقتصاد کې برخه اخلي. په بدل کې، دا روغتیا پاملرنې او هوساینې ته د لاسرسي اجازه ورکوي.
"دوهم، موږ باید د سولې لپاره هغه حرکت بیا وپیژنو چې د 1990 لسیزې په لومړیو کې مشخص شوی و. دا اسانه کار نه دی، بلکې د ټولو خواوو د ټولنو او مشرانو رښتینې ژمنتیا ته اړتیا لري ترڅو باور ولري چې دوی هغه څوک دي چې لاس اوږدوي، نه یوازې د نورو په انتظار کې.
لکه څنګه چې د دریم اړخ لپاره، هنټ د دوامدار پرمختګ اړتیا تایید کړه. "زموږ هوا، زموږ اوبه او زموږ خاوره باید د نوي کیدونکي یا د نه ختمیدو وړ سرچینې په توګه وګڼل شي. که موږ دا توکي د ضایع کیدو وړ وګڼو، نو موږ به د چاپیریال سقوط وګورو. په هرصورت، که موږ پوه شو چې نړیوال مشترکات په دوامداره توګه اداره کیدی شي، نو موږ کولی شو په راتلونکو لسیزو، پیړیو او په حقیقت کې د زرګونو کلونو په اوږدو کې د اوسط انسان لپاره په ځمکه کې ژوند ته دوام ورکړو.
د نن او 2016 تر منځ د چاپیریال حالت ته د مقایسوي نظر په ورکولو سره، هغه خپله خوشبیني څرګنده کړه، "په داسې حال کې چې اخراج په دوامداره توګه لوړیږي، د تګ لاره راټیټه شوې ده. دا ماته څرګنده ده چې د نړۍ په کچه د اخراج په اړه ریښتینې اندیښنه شتون لري، په ځانګړې توګه د لویو اخراجونو دننه.
"هغه وویل "موږ د دوه اړخیزو ګټو نوښتونه ګورو لکه د آسټرالیا او متحده اماراتو ترمینځ په ګډه سپانسر شوي نیلي کاربن نوښت. د منګروو او سمندري واښو په ساتنه او وده کولو سره، موږ نه یوازې د ماهیانو او نورو سمندري ژوند لپاره د نسل ورکولو ځایونو په بیارغولو کې مرسته کوو، بلکې د طبیعي کاربن ډوبونو له لارې د اخراج جذبولو کې هم مرسته کوو.
د هغو هیوادونو د احتمال په اړه چې د 2050 اهدافو ته ورسیږي، هنټ په دې نظر دی چې "هر هیواد باید د لاسته راوړلو وړ اهداف وټاکي".
هغه څرګنده کړه، دا اهداف باید د یو پلان سره یوځای شي چې د حقیقي ټنونو اخراج کمولو یا د اندازه کولو وړ چاپیریال ګټې وړاندې کړي. "په نهایت کې، کړنې باید په بهر کې د یوې خپلواکې یا د اعتبار وړ نړیوالې ادارې لخوا تایید شي چې کولی شي پرته له ویرې یا خوښې پرمختګ اندازه کړي."
د نړیوالو مسلو په حل کولو او د حکومت عمل هڅولو کې د متحده عربي اماراتو د ونډې په اړه، هنټ وویل، "ما د دوبۍ سړک نقشه کې د متحده اماراتو سره د نږدې کار کولو امتیاز ترلاسه کړ ترڅو د اوزون تخریب کونکي موادو کمولو کې مرسته وکړي،" یادونه وکړه چې د دوبۍ سړک نقشه د یوې لارې چارټ کې مرسته کړې. نه یوازې د اوزون تخریب کونکي ګازونه محدودوي او د مونټریال پروتوکول اغیزې پراخوي، بلکې د پاریس د اقلیم کنفرانس په جریان کې د کاربنډاۍاکسايډ مساوي اخراج کمولو کې هم مرسته کړې.
هغه په پای کې وویل: "د متحده عربي اماراتو پرته، او د استرالیا، چین او متحده ایالاتو په ملګرتیا، دا به ممکنه نه وه چې په داسې حساس وخت کې دا ډول پرمختګ ترلاسه شي."
ترجمه: محمدسليمان