دوبۍ، 12 فبروري ، 2024 (وام) -- د کوپ28مشرۍ د متحده عرب اماراتو توافق، د اقداماتو یوه تاریخي مجموعه چې د نړۍ د تودوخې اوسط لوړوالی د 1.5 درجو څخه ښکته ساتلو لپاره یو قوي پلان په ګوته کوي، د نړیوال اقلیم د هیلو او دوامداره پرمختګ لپاره د مرجع ټاکلی نقطه ګرځیدلی.
په دوبۍ کې د نړۍ د حکومتونو په غونډه کې د وینا پر مهال، ډاکټر سلطان بن احمد الجابر، د صنعت او پرمختللې ټیکنالوژۍ وزیر او د کوپ28رييس، یادونه وکړه چې د متحده عربي اماراتو توافق ټولو هیوادونو ته روښانه لارښوونه کوي چې د 1.5 درجې سانتي ګراد په لاس کې وساتي.
هغه زیاته کړه چې ګوندونه باید اوس د نړیوال پلي کیدو ډاډ ترلاسه کولو لپاره تعقیبي ګامونه پورته کړي.
ډاکټر الجابر وویل: "که دا تړون د پام وړ وي، موږ جدي اقدام ته اړتیا لرو،" ډاکټر الجابر وویل، "اوس سخت کار پیل کیږي." هغه ادامه ورکړه، "موږ اړتیا لرو چې وښیو چې یو بې ساري تړون په بې ساري اقدام بدلیدلی شي. موږ هغه څه یو چې کوو، نه هغه څه چې وایو.»
ډاکټر الجابر د نړیوال وجهي صندوق مشرې کریسټالینا جورجیوا، سایمن سټیل، د ملګرو ملتونو د اقلیم د بدلون اجرایوي سکرتر، د کوپ29 نومول شوي رييس مختار بابایوف، سره د "په نړیواله کچه د متحده عربي اماراتو توافق وړاندې کول - له موافقې څخه عمل ته" د یوې پینل برخه وه او د اردن او بنګله دیش لپاره د چاپیریال وزیران.
د کوپ28رييس د بې ساري تړون مختلف بدلون راوړونکو لاسته راوړنو په اړه خبرې وکړې، د بریالیتوب او بې ساري اقدام د وړاندې کولو مهم فکتورونه، او هغه څه چې لاهم باید د 1.5 درجې سانتي ګراد د لاسرسي په برخه کې وساتل شي.
د کوپ28 له پیل راهیسې چې د دسمبر په میاشت کې په دوبۍ کې ترسره شو، د متحده عربي اماراتو توافق د څو اړخیز اقلیم چوکاټ د ټاکلو عنصر په توګه راڅرګند شو، دا ثابتوي چې څو اړخیزه کول لاهم کار کولی شي، حتی د لوړ جیوپولیټیک فشار په وخت کې. ډاکټر الجابر وویل: "موږ د سیارې او ټولو خلکو لپاره د پرمختګ لپاره له جیوپولیټیک څخه پورته شو."
د لارښود اصول په توګه د ټول شمولیت سره، کوپ28یوه بریا وه. متحده عربي اماراتو د مجلس روحیه راوړه، کوم چې هرچا ته اجازه ورکړه چې په مساوي شرایطو کې شریک شي، او د کلیدي لوبغاړو - متحده ایالاتو، چین، هند او اوپیک پلس سره یې د خپلو اړیکو ګټه پورته کړه. دې د 30 ملیارد ډالرو التيرا فنډ هم رامینځته کړی ، د خصوصي پانګوونې لومړی فنډ چې په بشپړ ډول د اقلیم په حلونو تمرکز کوي.
د متحده عربي اماراتو توافق اوس د یو مهم تړون په توګه پیژندل شوی چې د نړیوال اقلیم او پراختیا اجنډا کې د نړیوال مشر په توګه د متحده عربي اماراتو دریځ بیا تاییدوي، او په پراخه توګه په څو اړخیزو ترتیباتو کې.
"په داسې حال کې چې لاهم ډیر کار کولو ته پاتې دی، اجماع د اقلیم د اجنډا په اوږدو کې د نړۍ د لومړیو سیټونو په وړاندې کولو سره د 1.5 درجې سانتي ګراد د لاسرسي لپاره روښانه سړک نقشه جوړه کړه." ډاکټر الجابر وویل. هغه ادامه ورکړه، "د 1.5 په رسیدو کې د ساتلو لپاره، موږ باید د پام وړ عمل دوه چنده کړو."
د متحده عربي اماراتو د موافقې لاندې، ټولو اړخونو د کوپ په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره د فوسیل تیلو څخه د لیږد لپاره بې ساري تړون ته ژمن دي. دوی د نوي کیدونکي انرژۍ پراخولو لپاره د وخت ټاکل شوي هدفونه ټاکلي چې هدف یې تر 2030 پورې د نړیوال ظرفیت درې چنده کول ، د ځنګلونو له مینځه وړل او د انرژي ظرفیت دوه چنده کول دي. "
د متحده عربي اماراتو توافق عملي شو او د زیان او زیان په ګوته کولو لپاره د فنډ تمویل پیل کړ. د شمولیت لپاره د لومړي په توګه، دې د ټولو راتلونکو کوپ لپاره د ځوانانو اقلیم اتل جوړ کړ.
د متحده عربي اماراتو توافق له ټولو صنعتونو څخه وغوښتل چې د دوی ټیکنالوژي، استعداد او بیلانس شیټونه د کاربونیز کولو لپاره وکاروي، او دا د اقلیم مالي اهدافو ته د رسیدو لپاره د بریالیتوب مهم فکتور په توګه تاسیس کړ. دې د تیلو او ګازو صنعت هم د ګام پورته کولو لپاره فشار راوړی، د نړۍ د تیلو تولید 40 سلنه تر 2030 پورې د صفر میتان اخراج او تر 2050 پورې یا مخکې خالص صفر ته ژمن دی.
د کوپ28مشرۍ د عمل یوه معنی لرونکې اجنډا هم جوړه کړه، چې د انرژۍ د عادلانه او منظم انتقال په چټک تعقیب، د اقلیم د مالي چارو تنظیم، په خلکو، طبیعت، ژوند او معیشت باندې تمرکز، د ټول شمولیت وده، او د انرژی سکټور په میز کې راوستل.
ډاکټر الجابر وویل: "موږ باید سیاسي حرکت او د کوپ دوام ته دوام ورکړو." "پرمختګ د شراکت له لارې پرمخ وړل کیږي. عمل د پیوستون له لارې دوام لري."
د دوام د هڅولو لپاره، متحده عرب امارات د اذربایجان او برازیل سره د کوپ صدارتي ټرایکا په لاره اچوي، په رسمي توګه کوپ28 د کوپ29 او کوپ30 صدارتونو سره نښلوي. د دې همکارۍ په اهمیت ټینګار کولو سره، ډاکټر الجابر وویل، "ټریکا به حرکت وساتي، په دوام کې بند، او د لنگر تطبیق به وساتي."
هغه وویل: "موږ باید د دوبۍ څخه باکو ته تر بیلیم پورې د سړک په اوږدو کې هر ګام وکاروو ترڅو عمل دوه چنده کړو او بیانات په پایلو بدل کړو."
هیوادونه باید اوس د ملي ټاکل شوي ونډې د لوړولو، د اقتصاد په کچه د اخراج کمولو، او د اقلیم پانګوونې زیاتولو له لارې تعقیب کړي.
د اقلیم د تمویل تعقیب به هم د بریالیتوب یو مهم فکتور وي. ډاکټر الجابر وویل: "مالیه د ټولې اقلیم اجنډا کې کلیدي فعال کونکی دی." د اقلیم د مالیې په اړه نوی ډله ایز مقدار ټاکل شوی هدف به د کوپ29 لپاره د تحویل وړ مهم وي.
دوی اړتیا لري چې په بشپړه توګه د ضایعاتو او زیانونو پانګه اچونه وکړي، نړیوال مالي بنسټونه اصالح کړي، او د خصوصي سکټور څخه ګټه پورته کړي ترڅو د 2030 کال پورې په کال کې 4.5 ټریلیون ډالرو ته د پاکو تخنیکي پانګوونو درې چنده کړي.
د دې موخو د ترلاسه کولو لپاره، حکومتونه باید د پام وړ د اقلیم ننګونې په فرصتونو بدلولو لپاره د روښانه ذهنیت بدلون غوره کړي او د نوي صنعتونو او نویو دندو سره د ټولنیز-اقتصادي ودې نوي ټیټ کاربن ماډل رامینځته کړي.
د پینل په جریان کې، ډاکټر الجابر د ادنوک د سی ای او په توګه خپل موقف هم بیان کړ. هغه یادونه وکړه چې د انرژۍ په ټولو ډولونو کې د هغه تجربه یوه شتمني وه او د انرژۍ سکتور میز ته راوستلو کې د هغه وړتیا د عمل اجنډا خورا معنی لري. هغه یادونه وکړه چې ادنوک تر 2045 پورې د خالص صفر هدف لري.
نړۍ باید تر 2050 پورې خالص صفر ته ورسیږي. ډاکټر الجابر وویل: "هلته د رسیدو سفر به په بیلابیلو ځایونو کې په مختلف سرعت سره ترسره شي. په یو لیږد کې چې وخت به ونیسي، د ټیټ کاربن شدت سره د انرژي امنیت ساتل خورا مهم دي.
ډاکټر الجابر روښانه کړه چې دا لومړی کوپ و چې د فوسیل تیلو څخه د لیږد لپاره یې موافقه وکړه. هغه وویل: "پایلې واقعیا د ځان لپاره خبرې کوي."
ډاکټر الجابر وویل: "قطبي کول او د ګوتو اشاره پرمختګ نه کوي." "پیوستون او یووالی کار کوي. دا د کوپ28 درس دی.
ترجمه: ګوهررحيم